Adaplar

Konuşmanın Sünnet ve Adabı

“O konuşurken teker teker ve açık seçik konuşurdu. Sizin konuştuğunuz gibi kelimeleri çabuk çabuk söyleyerek hızlı konuşmazdı. Ne dediği tam olarak anlaşılırdı.”

İnsanlar arasında iletişim çok önemlidir ve iletişim temelini konuşmak oluşturur. Sağlıklı ve verimli bir iletişim için de konuşmanın etkili ve güzel olması gerekir. Günümüzde insanlar etkili ve verimli konuşmak, konuşmalarını güzelleştirmek ve etkili hale getirmek için diksiyon kurslarına gitmektedirler.

Diksiyon kuruna gitmek daha profesyonel bir konuşma için gerekli olabilir. Ancak Müslümanın zaten gündelik normal konuşmalarında da dikkat etmesi gereken konuşma adapları vardır ki, peygamber efendimizin konuşmada dikkat ettiği ve ashabına ve ümmetine öğrettiği konuşma prensipleri bu alanda dünyanın en etkili konuşma kitaplarında bulacağınız konuşma eserlerindeki püf noktaları ile aynen uyuşmaktadır.

Peygamber efendimizin hayatına baktığımızda ve ona kendimizi daha çok verdiğimizde onun insanlardan her sahada daha üstün olduğunu ve ona uymakla en küçük gibi görünen hareketlerimizin bile en güzel şekle geleceğini görebiliriz.

İşte bu yazımızda etkili konuşma için peygamber efendimizin konuşma adabı hususunda dikkat etiği ve dikkat edilmesini istediği hususların bazısını aktarmaya çalışacağız.

Bilinmelidir ki, Müslümanın en güzel hallerinin başında gereksiz yere konuşmamak için susmayı tercih etmesi gelmektedir. Nitekim bunun en güzel örneğini peygamberlerden sonra insanların en üstünü olan Hazreti Ebu Bekir (R.A.) efendimiz sergilemiştir. O gereksiz yere konuşmamak ve bunun lüzumunu en güzel şekilde anlatmak için ağzına taş alır ve sadece konuşması zaruri olan yerde o taşı çıkararak konuşur ve ardından taşı tekrar ağzına koyardı. Bu hareketi ile şu hakikati sürekli hatırda tutmuştur; insanın söylemekte mahzur görmediği birçok söz vardır ki, onlardan her biri sebebiyle cehennemde yetmiş sene kalır.

Konuşacak kişinin sözlerine euzü besmele çekip, Allah’a hamd edip ardından peygamber efendimize salavat getirip ondan sonra konuşmaya başlaması lazımdır. Ancak insanların bulunduğu her ortam buna müsait olmayabilir. Bunun için kişinin en azından günün ilk vakitlerinde bu niyetle bunları yerine getirmesi doğru olur. Ayrıca konuşmada kişinin kendisinden yaş ve ilim yönünden büyük olanlara öncelik vermesi adaptandır.

Kişinin konuşurken halk arasında yanlış kullanılan kelimeleri kullanmaya özen göstermesi ve kelimelerin harflerinde değişiklik yapmaması konuştuğu lisandaki doğru ifadelerle konuşması yine adaptandır. Örneğin Türkçe konuşan birinin mümkün mertebe halk arasında İstanbul Türkçesi olarak ifade edilen Türkçe’nin en güzel şeklinde konuşmasına dikkat etmesi en doğru olanıdır.

Etkili konuşma için konuşurken ses tonajının karşısındakinin rahatlıkla duyabileceği seviyede olması lazımdır. Karşısındakinin duymada zorlanacağı derece düşük ses tonu ile ve karşı tarafı ve çevresini rahatsız edecek yükseklikte bir ses tonajı ile konuşmaktan kaçınmak gerekir. Çünkü bu konuşma şekli insanları rahatsız edeceğinden kul hakkına girmektir.

Konuşurken ağzını eğip bükerek konuşmaktan ve ağzını doldurarak konuşmaktan kaçınmak gerekir.

Peygamber efendimiz konuşurken kelimeleri açık seçik ve tane tane konuşurdu. O konuşurken onun kelimelerini saymak mümkün olurdur. Hatta Aişe annemiz peygamber efendimiz için “O konuşurken teker teker ve açık seçik konuşurdu. Sizin konuştuğunuz gibi kelimeleri çabuk çabuk söyleyerek hızlı konuşmazdı. Ne dediği tam olarak anlaşılırdı.” Diyerek peygamberimizin etkili konuşma konuşma üslubunu anlatmıştır.

Konuşma esnasında önemli şeyleri tekrar etmek sünnettir. Bu tekrar bazen iki defa bazen söylenen şeyin önemine göre üç defa olmalıdır. Yine etkili konuşma için söylenen şeyin önem ve vaziyetine göre sesini yükseltip alçaltmak ta güzel konuşma sanatıdır. Ayrıca yine kişinin söylediği şeyin önemine göre duruşunu değiştirmesi ve vücut hareketleri ile söylediklerini takviye etmesi hem sünnet ve hem de adaptandır. Peygamber efendimizin mühim bir şey söyleyeceği zaman toparlanıp ses tonunu değiştirerek konuşma şeklinden daha tane tane kelimeleri söyleyerek karşısındakilerin dikkatini çekmesi meşhurdur.

Konuşurken unutulan şeyi hatırlamak için salavat okumak adaptan olup kendi adına gelecekten bir şey söyleyeceği zaman “inşallah” demek te hem sünnet hem de adaptandır.

admin

Yorum Ekle

Yorumunuzu buraya yazabilirsiniz

error: Sağ tuş Devre dışı bırakıldı !!