Faziletler / Hikmetler

Duha Namazı (Kuşluk namazı) Kılmanın Fazileti

Bu yazımızda duha namazının faziletini, duha namazı nasıl kılınır ve duha namazı kılarken okunması gerekenleri bulabileceksiniz.

Duha namazı kılmanın faziletini anlatan o kadar çok hadis-i şerif var ki, biz okuyanı yormaması için mümkün olduğunca farklı fazilet ve hikmetlerden bahseden hadis-i şeriflerle konuyu anlatmaya çalışacağız. Bu namazların fazileti zaten hadis-i şeriflerle anlatıldığı için biz sadece gereken yerlerde izahat verip onun dışında hadis-i şerifleri vererek duha namazı kılmaya teşvik etmeye çalışacağız.

Kuşluk namazı kılmaya devam edenler rızık sıkıntısı çekmezler Allah (C.C.) da söz veriyor

Kuşluk namazı kılmaya devam edenlerin dünya hayatlarının refah içerisinde olacağı, rızık sıkıntısı çekmeyecekleri ve diğer tüm dünya işlerinde rahat edecekleri vaat edilmiştir. Bu hakikat bir çok muteber eserde anlatılmıştır. Hadisi şeriflerde:

“Ey Ademoğlu, günün evvelinde iki rekat namaz kılacağına ve buna devam edeceğine bana söz ver; ben sana günün sonunda sana kafi olayım…” (Teberani İbni Ömer (R.A.)’den)

“Ey Ademoğlu! Günün evvelinde acizlik gösterip benim için dört rekat namaz kılmamazlık etme ki, ben de sana günün sonunda (rahmet ve mağfiretimle) yeterli olayım” (Ebu Davut Nesai)

Tam bir Hac ve Umre sevabı

“Sabah namazını cemaatle kıldıktan sonra oturup güneş doğuncaya kadar Allah’ı zikreden ve sonra (kerahet vakti çıktığında) iki rekat (kuşluk) namazı kılan kimseye tastamam bir hac ve umre sevabı verilir.” (Tirmizi – Teberani Ebu Ümame’den R.A.)

Bu hadis-i şerifteki “sonra oturup” ifadesinden maksat içinde namaz kıldığı mescitten ayrılmadan oturup zikre devam etmesidir. Ancak tavaf etmek, ilim meclisine girmek, vaaz dinlemek gibi nedenlerle mescitten ayrılması ve bu ibadetlerle meşgul olması “sonra oturup” ifadesine ters düşmez. Hatta mescitten ayrılıp evine geçerek evinde zikre devam etse yine bu tavsiyeye uymuş olur. Buna uymak için mescidi terk etmeme hususunda kendisini zora sokmaya ihtiyaç yoktur.

Münafık olan bu namaza devam edemez çünkü

Duha namazına devam etmenin mükafatı o kadar çok ve büyüktür ki, bu nedenle münafığın bu namazdan nasibi yoktur. kalbinde nifak hastalığı olanlar bu namaza niyet etse de başlar ancak bu namazda devamlı olamazlar. Eğer bir kişi duha namazı kılmak istiyor, başlıyor, bir iki kılıp sonra devamını getiremiyorsa kendine çeki düzen vermeli ve istiğfar etmelidir. Bu bile anlayana büyük bir nimettir. Hadis-i şerifte peygamber efendimiz; “Münafık duha namazını kılmaz ve <Kul Yâ Eyyühel Kâfirûn> suresini okumaz” (El >Fİrdesv Abdullah Bin Cerah R.A.’den)

 

Cennette DUHA kapısından girecek olanlar

“Cennette Duha adında bir kapı vardır. Kıyamet günü olunca, <Duha namazı kılmaya devam edenler nerde?> bir ses gelecek ve onlara <işte bu sizin kapınızdır; Allah’ın rahmetiyle buradan içeriye giriniz.> denilecektir.” (Teberani Ebu Hureyre R.A.)

“Cennette DUHA denilen bir kapı vardır. Kıyamet günü olunca bir çağırıcı şöyle seslenir. ‘Duha namazına devam edenler nerede, işte bu sizin kapınız, oradan içeri giriniz.’ ” (Ebu Leys Semerkandi Ebu Hureyre R.A.)

“Duha namazını dört rekat olarak kimse için Allah cennette bir bina (ev) yapar.” (Teberani Ebu Musa R.A.) bu hadisi şerif duha namazını iki rekatle iktifa etmemek içindir. Yoksa altı veya daha fazla kılanın dört rekata indirmesi için değildir.

 

Peygamberimizden üç mühim tavsiye

Ebu Hureyre (R.A.) “Gönül dostum peygamber Efendimiz (S.A.V.) bana üç şeyi tavsiye buyurdular: her ay üç gün oruç tutmayı, kuşluk namazının iki rekatını, uyumadan önce vitir namazını kılmayı.”

 

Savaştan ganimetlerle dönen mücahitlerden daha çok kazanmak isteyen

İbni Ömer (R.A.) anlatıyor; Rasulüllah Efendimiz (S.A.V.) bir bölük askeri gaza için bir tarafa göndermişti. Giden askerler işlerini çabuk bitirip büyük bir ganimetle kısa zamanda döndüler. Bunun üzerine Ashab-ı kiramdan bazıları peygamberimize dediler ki: “Ya Ya Rulallah biz bu askerlerden daha çabuk dönen ve daha çok ganimet toplayıp getiren kimse görmedik.”

Peygamberimiz (S.A.V.): Bundan daha çabuk döneni ve daha çok ganimet edineni haber vereyim mi?

Ashab- kiram: “Evet, Ya Rasulallah” dediler.

Bunun üzerine peygamberimiz buyurdular ki; “sabah namazını kıldıktan sonra bulundukları yerde oturup güneş doğuncaya kadar Allah’ı zikreden ve sonra iki rekat namaz kılıp çoluk çocuğuna dönen kimseler yok mu? İşte onlar daha çabuk dönenler ve daha çok ganimet elde edenlerdir.” (Ebu Leys İbni Ömer’den R.A.) (yukarıda izah ettiğimiz gibi zikrini evde yapmasında veya ilim meclisi, tavaf, vaaz dinlemek gibi şeyler de zikre dahildir.)

“Sabah namazını cemaatle kılıp bulunduğu yerde Allah’ı güneş doğuncaya kadar zikreden, sonra iki rekat (duha) namazı kılan kimse tastamam bir hac ve umre sevabı elde etmiş olur.” (Şerhul Mesabih Enes Bin Malik R.A.)

Bu hadisi şerifin sonu farklı rivayetlerde farklı olarak bitmektedir. Beyhaki’nin rivayetinde “Allah onu cehenneme haram kılar” olarak geçmekte, Ahmet bin Hanbel, Ebu Dâvut rivayetlerinde “cennet ona vacip olur” olarak geçmektedir. Teberani ve Ebu Ya’la’nın rivayetine göre ise Hazreti Aişe validemiz “annesinden doğduğu gündeki gibi günahlarından çıkıp kurtulmuş olur.” Cümlesi yer almaktadır ki, Et Tergib ve-t Terhib’de de bu şekilde geçmektedir.

 

Duha namazı nasıl kılınır?

Duha namazının giriş vakti güneş doğduktan 45 dakika sonra başlar (yani kerahet vakti çıkınca) öğle namazının vaktinin girmesine 20 dakika kalıncaya kadar da kılınabilir. Yani zamanı oldukça geniştir. Duha namazı kılacak olan kimse ister aşağıda tavsiye edilen sureleri okuyarak isterse de dilediği sureleri okuyarak duha namazını kılabilir.

Duha namazına niyet; “niyyet ettim Allah rızası için duha namazı kılmaya (veya kuşluk namazı kılmaya) diye niyet ederek namaza başlar. İki rekatta bir selam vererek dilediği kadar (iki, dört, altı, on iki rekata kadar) namazını kılabilir. Duha namazına şükür namazı da denilebileceği için şükür niyetleri ile de kılınabilir. Mesela ilk iki rekata: niyet ettim ya rabbi verdiğin tüm nimetlere karşı teşekküren duha namzı kılmaya”, aynı şekilde diğer iki rekata “niyet ettim yarabbi verdiğin İslam nimetine teşekküren duha namazı kılmaya”, yine “niyet ettim ya rabbi ümeti Muhamed’den olma nimetine teşekküren duha namazı kılmaya” şeklinde de niyet edilebilir. Bunların dışında da kişi kavuştuğu nimetlere teşekküren örneğin çocuğu olan bir baba “niyet ettim ya rabbi evlat nimetine teşekküren kuşluk namazı kılmaya” diye de niyetleri çoğaltarak duha namazı kılabilir.

 

Kaç rekat kılmalıyız?

Duha namazı ile alakalı hadisi şerifler çoktur ve bazı hadislerde duha namazından iki rekat olarak bahsedilirken bazı hadislerde dört, bazısında sekiz hatta bazı hadislerde on iki rekat olarak bahsedilmektedir. Bu nedenle kişi vaktinin müsait olmasına göre duha namazını iki rekatten on iki rekata kadar kılabilir. Ancak İslam büyüklerinin adeti genelde altı rekat olmuştur. Bunun için çoğu kaynakta duha namazından altı rekat olarak bahsedilir.

Buradan şöyle bir netice almak mümkündür. Bir kişi duha namazına devam ederse vaktinin en dar olduğu zamanlar da bile sadece iki rekat kuşluk namazı kılmakla duha namazına devam edenler sınıfına girmiş olur ve ahirette ona göre muamele görür.

Rekat tavsiyesi ile ilgili hadisi şerifler

“Duha’nın iki rekatına devam eden kimsenin (kul hakkı ve millet hakkı) müstesna, diğer bütün günahları deniz köpüğü kadar bile olsa bağışlanır.” (Ahmet Bin Hanbel –  Tirmizi İbni Mace ve Ebu Hureyre R.A.)

Ya Eba Zerr! DUHA namazını iki rekat olarak kılacak olursan muhsinin (iyilerden) olarak yazılırsın. Altı rekat olarak kılacak olursan o gün için hiçbir günah senin peşine düşmez. Sekiz rekat olarak kılacak olursan âbidlerden yazılırsın. On ya da on iki rekat olarak kılacak olursan, Allah senin için cennette bir köşk yapıp hazırlar.”  (Et-Tergib Vet-Terhib)

Vücuttaki 360 mafsalın sadakası

”İnsanda üç yüz atmış mafsal (kemik) vardır, her kemik üzerine her gün bir sadaka gerekir.” Bunun üzerine peygamberimize soruldu:

Ey Allah’ın peygamberi kim buna güç yetirebilir? Bunun üzerine peygamberimiz cevaben buyurdular ki; “Duha namazının iki rekati buna kafi gelir. Her rekatında bir Fatiha ve on “Kul hüvellahü ehad” okunur.” (Et-Tergib Vet-Terhib)

 

Duha namazında ne okunmalıdır?

Duha namazı kılan kimse dilediğini okuyabilir. Dilerse de aşağıdaki hadis-i şeriflerde tavsiye edilen sureleri okuyarak bunların mükafatına nail olmak için okuyabilir. Hadis-i şerifler:

“Güneş doğuncaya kadar bir şey yemeyen ve güneş doğup <kerahet vakti çıktından sonra> her rekatinde bir Fatiha ve bir de muavvezeteyni (Felak ve Nas surelerini) okuyarak iki rekat namaz kıla kimsenin (kul hakkı ve millet hakkı hariç) diğer tüm günahları affolunur.”  (Et-Tergib Vet-Terhib)

Ümmü Seleme (R.Anha) Hazreti Aişe validemizden (R.Anha) şöyle rivayet ediyor: <<Rasulüllah efendimiz (S.A.V.) Kuşluk namazını on iki rekat olarak kılar her rekatinde Fatiha’yı bir kere Kul Hüvellahü suresini üç kere okur, bitirince uzun bir secde yapar, çokça ağlar, Allah’a senada bulunurdu.>>

Gökten yetmiş bin melek iner…

“Duha namazını on iki rekat olarak kılıp her rekatında bir defa Fatiha’yı ve üç kere Kul Hüvellahü suresini okuyan kimse için gökten yetmiş bin melek iner de sur üfürülünceye kadar onun adına iyilik ve sevap yazarlar. Kıyamet günü olunca bu melekler ona gelir ve her birinin yanında bir hülle bulunur. Onun kabri üzerinde dururlar ve şöyle seslenirler ey kabrin sahibi kalk! Çünkü sen güvende olanlardansın.”

“Duha namazını dört rekat olarak kılan ve birinci rekatte on defa fatiha ve on defa Ayetel kürsi, ikinci rekatinde on defa Fatiha ve on defa Kul Yâ Eyyühel Kafirun, üçüncü rekatinde on defa fatiha ve on defa muavvezeteyn (Felak ve Nas sureleri), dördüncü rekatta on defa fatiha ve on defa Kul hüvellahü Ehad okuyan ve sonra Et Tehiyyatü’ya oturup selam veren ve yetmiş defa istiğfarda bulunan, sonra da yetmiş defa <sübhanellahi vel hamdü lillahi vela ilahe illallhü vellahü ekber vela havle vela kuvvete illa billahil aliyyil Azim> diyen kimseden Cenab-ı Hak göklerin ve yerlerin şerrini def eder. Yetmiş ihtiyacını yerine getirir. (dünya ve ahiret ihtiyacından)” (Mücahit İbn-i Abbas’tan R.A.)

“Duha namazını dört rekat olarak kılan birinci rekatında Fatihan sonra Hadid suresinin baş kısmını ‘Alimün Bizatis – sudur’a kadar, ikinci rekatında Haşir suresinin son üç ayetini, üçüncü rekatında ‘Veş – Şemsi Ve Duhahê’yi dördüncü rekatında Ved Duha suresini okuyan kimse için sayılmayacak kadar sevap vardır.” (İhya-u Ulumid Din)

Şeyh Abdurrahman Bestami (K.S.) Tervihu-l Kulub adlı kitabında şöyle demektedir. İşrak namazı niyetiyle dört rekat namaz kılınır. Sünnet olarak varid olduğu üzere birinci rekatında Fatiha’dan sonra ‘veş-şemsi’ suresi, ikinci rekatte ‘vel – leyli’ suresi, üçüncü rekatte ‘ved – duha ‘ suresi, dördüncü rekatte ‘elem neşrah leke’ suresi okunur. Bu rivayetin aynısı Ruhul Beyan tefsirinde de geçmektedir.

Akabe Bin Amir R.A. buyuruyor ki; <<Rasulüllah Efendimiz bize Kuşluk namazını ‘Veşşemsi ve Duhâ He’ ve ‘Ve-d Duha’ sureleriyle kılmamızı emretti.>> (Hakim Akabe Bin Amir R.A.)

 

Duha namazı cemaatle kılınabilir mi?

Ashabdan Utban Bin Malik hazretleri buyuruyor ki; <<Rasulüllah Efendimiz (S.A.V.) duha vaktinde bizim evde bize iki rekat namaz cemaatle kıldırdı>> (Bu hadisi şerifteki namazdan maksat duha namazıdır ve cematle kılınabileceğini de ifade içindir. Ancak Hanefi fıkhında nafile namazları cemaatle kılmak mekruhtur. Peygamberimizin buradaki hareketi namazı öğretmek içindir yoksa duha namazının cemaatle kılınması şüyu bulmamıştır.)

Sadece peygamberimize vaciptir

Diğer bir husus bazı hadisi şeriflere göre duha namazının vacip olduğunu söyleyenler varsa da buradaki vücup peygamber efendimizedir. Nitekim peygamberimize teheccüd namazı gibi kuşluk namazı da vaciptir. Hazreti Aişe validemizden rivayet edilen bir hadi-i şerif şöyledir; “Hazreti Peygamber’i (S.A.V.) Duha vaktinde yapmış olduğu teşbih gibi başka zamanda teşbih eder görmedim.”

error: Sağ tuş Devre dışı bırakıldı !!